«Eu falo, sinto e vivo en galego»

CESAR QUIAN

«Quen pense que hai algo máis importante que a xente equivócase», advirte a artista Guadi Galego, premio á Promoción da Realidade Multilingüe do Estado polo álbum «Immersion». Poden pronuncialo como queiran…

Chea de vida, recoñecéndose no seu espello musical, Guadi Galego (Cedeira, 1974) invita a unha Immersion que podes escoitar, ler e pronunciar como queiras. A primeira nota é a liberdade. Esta filla do Norte que equipara beleza e melancolía vén de recibir o Premio á Promoción á Realidade Multilingüe do Estado, galardón promovido polos Gobernos autonómicos con lingua propia que recoñece o labor de persoas, entidades ou empresas que contribúen á promoción da diversidade lingüística. «Este é un premio que reflicte a filosofía do disco, esa filosofía plural apegada aos afectos e ás culturas, á multiculturalidade da Península. A nós reconfórtanos recibir un premio así, que xa fora dado a empresas [como Eroski e Microsoft]. É dicir, a empresas que dominan moito máis capital ca nós. Está moi bonito que premien o esforzo cultural», aprecia a artista, que actuará o venres 13 na Coruña (20.30 horas, Teatro Colón).

-Hai raiolas de esperanza, como este premio, ou como a nomeación aos Goya da película «O que arde», de Oliver Laxe, e tamén a de Benedicta.

-Hai unha raiola de esperanza sempre. Se non, a humanidade remataría. Sempre temos algo polo que seguir traballando, loitando, e dígocho hoxe, que levo un día un pouco estraño.

-«Immersion», que invita a descubrila en varias linguas próximas aos territorios da súa arte e emoción, dá liberdade dende o título. Vino escrito de varias maneiras… Como é, cal é o propósito?

-O propósito foi crear un pouco esa confusión [risas]. Immersion, Inmersión… ou como cada persoa queira adaptar o nome á súa lectura. Isto vén porque a min me chaman de todo menos Guadi! Gaudi, Gaudí…

-Non resulta difícil de dicir.

-Será que o tes dentro, pero teño mil anécdotas co meu nome. O de Immersion é tamén unha brincadeira que ten que ver coas linguas. Segundo quen o lea e a súa afinidade lingüística, vaino ler dun xeito ou doutro. Immersion para referirme a unha inmersión en varias linguas, unhas maioritarias e outras máis minoritarias.

-Pero cunha ollada e intención integradora, non?

-Sempre, sempre, sempre. Estamos por integrar. Totalmente. Creo que a integración é a resposta, é entender que as vidas da xente, as culturas da xente, van por un lado ou van por outro… e está ben. Iso é o máis importante do mundo. Por grande ou pequena que sexa a cultura, cada un ten a súa, e a súa lingua. E todas, todas, son marabillosas.

-Como facemos para transformar en pontes as fronteiras?

-Uff, é complicado. Creo que iso depende cada vez máis do activismo individual, do activismo de cada persoa no seu día a día. Pensamos moitas veces en que nós sós, ou en pequenos grupos, non facemos nada. E penso que nos equivocamos. Facemos máis do que pensamos, o que facemos conta máis do que pensamos. A loita empeza cos e coas activistas da vida cotiá, coas nosas matriarcas.

-En «Immersion», considerado un dos discos do ano, colabora con artistas como Iván FerreiroAndrés Suárez ou Sisters In The House. Cal foi o criterio na escolla?

-Reivindica ás heroínas, tamén ás invisibles, «as activistas da vida cotiá».

-Eu visibilizo a miña nai e miña avoa, ás mulleres que eran as verdadeiras activistas porque estaban todo o tempo intentando mudar cousas para que as súas fillas e as súas netas puidesen avanzar. A clave é esa, que cada un de nós intente cambiar o seu mundo para poder cambialo a grandes trazos, aínda que hai cousas que non dependen de nós.

-Dixo máis dunha vez que a revolución será feminista ou non será. Por que?

-O feminismo é o sinónimo da igualdade, non pode ser doutro xeito. A igualdade só pode vir do feminismo. Os valores de igualdade son os únicos válidos para unha sociedade futura. O valor dos coidados, que sempre foron asociados ás mulleres, ten que destacar. E hai que traspasar eses coidados tamén aos homes, ata que entendan que se non hai coidados, se non coidamos a nosa sociedade, non vai vivir. Que pasa cos fillos? E cos avós? E as dependencias? Ese valor dos coidados que están en mans das mulleres. Cando ese rol cambie, cando os homes asuman os coidados, haberá igualdade. Hai que coidar á xente, hai que ter moito coidado cos dereitos e as cousas que son da xente. É complicado; esta é, de feito, a nosa materia pendente como sociedade. Hai moitas loitadoras que levan anos e anos loitando pola igualdade día a día, sen darse conta. Pero cando vas tomando conciencia desas cousas é cando comezas a cambialas. Si se pode cambiar, temos a obriga de cambiar a mellor.

-«O mundo está parado»?

-O mundo está tarado! Eu creo que debería facer outro disco que diga «O mundo está tarado». Vai á deriva. A min preocúpame moito o cambio climático. Non nos vai dar tempo, dannos 30 anos! Hai que poñerse, os Gobernos teñen que poñerse en serio.

-Mil nenos e nenas cantaron xuntos o seu «Chea de vida» en Navantia. Foi soado. Cando se sente máis chea de vida?

-Agora estou nun momento no que me sinto moi chea de vida. Será que pasei os 40, e cheguei ao momento de empoderar a autoestima, do amor propio. Agora estou nun punto en que hai moitas cousas que me dan igual. É importante tratarse ben a unha para tratar ben aos demais. E iso non é algo que nos ensinen de nenos. Parece que o que ensina é a estar ao servizo, calada, «non fales», «non te movas»… E chega un momento no que dis: «Son así, son completamente imperfecta e non pasa nada».

-O galego está hoxe máis ameazado que hai anos?

-Así como a nivel administrativo e académico si se avanzou, perdemos o nivel da vida cotiá, o da xente. Tamén é certo que a xente foi deixando de vivir no campo, mudándose ás cidades. A min preocúpanme sobre todo os falantes galegos do día a día. O galego ten que ser a lingua de uso, a lingua vehicular nos colexios. A miña é a xeración á que o galego lle foi negado de por si. Os pais falábannos castelán porque crían que era o que tiña que ser, pero vivimos un cambio, houbo un momento en que nos preguntamos: «Por que meus pais falan entre eles en galego e fálannos aos fillos castelán?». Agora, da miña idade, coñezo moitas parellas que son castelanfalantes pero fálanlles aos fillos en galego. Hai un cambio de chip, pode ser para devolverlles aos fillos iso que a nós de nenos se nos negou.

-Fala, crea, canta, sente, vive, ama e cría aos fillos en galego?

-Eu falo, sinto, canto e vivo todo o tempo en galego, e o meu traballo me custa! Os meus fillos e sobriños son galegofalantes desde que naceron… e falan o castelán perfectamente. É alucinante ver a corrección coa que falan as dúas linguas.

-Como muller do Norte, equipara, tal e como canta, «a beleza coa melancolía»?

-Si, e xa a equiparei máis do que o fago. 

-Será o ánimo festeiro de superar os 40…

-Pois será… Miña nai sempre me di que desde que fixo os 75 ten moito menos medo á morte. Eu creo que a vida te vai preparando para o que pode chegar.

-As súas palabras e xiros galegos favoritos, os que máis lle presta usar?

-Encántame «Tes moita leria», que é moi de Barrantes. E iso da paxarada, que é a tontería pero pensada. Gústame o chufar de Cedeira, que é falar ben de alguén, e dise no Norte. E encántame tamén iso habitual en Compostela: «Que feitiña é!».

-Hai que darlle unha aperta a toda a nosa diversidade lingüística-sentimental!

-Si, claro! Ti sabes o que o cochar? Taparse para durmir, é do Sur. Flípame.

-Que é o máis importante na vida?

-A xente. A miña xente. Quen pense que hai algo máis importante que a xente equivócase.

Link: http://www.lavozdegalicia.es

Publicado en Cedeira, Comarcas, Cultura, Música, Música (concertos), Xente de Cedeira | Deixar un comentario

O Concello de Cedeira programa para a tarde de hoxe, o acto de acendido da iluminación de Nadal

Foto: Bola instalada na Praza Roxa de Cedeira

O Concello de Cedeira programa para a tarde de hoxe o acto de acendido da iluminación de Nadal, unha iniciativa que coincidirá co que se levará a cabo nos máis de 175  establecementos que este ano e por primeira vez participan nunha campaña de promoción do comercio e da hostalería da localidade. Esta iniciativa consiste en sorteos de vales de compra, luces de cor branca en todos os locais e unha pequena árbore á porta, ademais dun cartel identificativo, verde e vermello, como as rifas. Un total de 2.000 euros é o diñeiro a repartir entre os consumidores que aposten polo comercio local para facer as compras de Nadal ou para gozar da gastronomía local durante as celebracións de Nadal.

O alcalde, Pablo Moreda, destacou que “se trata de poñer de manifesto a colaboración que existe entre o executivo local e os profesionais destes sectores”, ao tempo que anunciaba novidades coas que se buscará sorprender a veciños/as e visitantes, porque “o noso interese é a posta en valor do comercio local como promotor da economía local”, apuntou o rexedor.

Por outra parte, adiantou que un total de trinta arcadas, unha árbore na praza do Peixe, unha bóla de gran tamaño na praza Roxa e renos e arcos luminosos en distintos puntos da vila serán os elementos decorativos que axudarán a crear o ambiente axeitado para as celebracións que están por vir.

Como en anteriores ocasións, o executivo cedeirense volveu apostar pola tecnoloxía Led para buscar a máxima eficacia coa menor contaminación posible, unha política que tamén está a aplicar no conxunto da rede de iluminación pública.

Publicado en Cedeira, Comarcas, Cultura, Fotos de Cedeira, Fotos Galicia, Galicia, Nadal, Politica, Politica Local, Traballo, Turismo, Turismo local | Deixar un comentario

Festival de Inverno da Rondalla de Cedeira

Imaxe | Posted on by | Deixar un comentario

A mellora dos viais de Valdoviño a Cedeira e de San Sadurniño a Mera, para o 2020

En noviembre culminó el proceso de información pública y la consellería estudia ahora las alegaciones

La conselleira de Infraestruturas e Mobilidade, Ethel Vázquez, avanzó en el Parlamento gallego la previsión de sacar a licitación durante el primer trimestre del 2020 las obras de acondicionamiento de la carretera de Valdoviño a Cedeira y la primera fase de la mejora del vial de San Sadurniño a Ponte de Mera.

En noviembre culminó el proceso de información pública y la consellería estudia ahora las alegaciones. Se prevé que las obras arranquen en el 2020.

Publicado en Cedeira, Comarcas, Galicia, Politica, Politica Local, Traballo | Deixar un comentario

Maratón de valencia , 1 de decembro de 2019

Espectacular actuación este pasado domingo na maratón de Valencia por parte dos fondistas conseguindo marcas realmente boas.

Alvaro Presedo con un tempazo de 2:36:41 baixando 13 minutos  a súa marca persoal.

Jose Luis Prado Montero quedando 4º de España na súa categoria e 5º do mundo, tamén, na súa categoria con un tempo de 2:40:22.

Mateo Tonei con outro tempazo de 2:49:29, facendo marca persoal.
En el 10Km tibemos a Adrián Blanco que fixo un tempo de 34:37.
Unha pena por Alberto Moris Vieites e Javier Touris Fornos que no pudieron acabar.

¡Felicidades a tódolos corredores!

Publicado en Cedeira, Deporte e Saude, Deporte na rúa, Deportes | Deixar un comentario

Unha reliquia -Club Breogán

Imaxe | Posted on by | Deixar un comentario

A praza dos Cabalos de Cedeira chamarase “18 de Decembro” na memoria dos veciños fusilados en 1936

Foto: Fillo e neta do Alcalde Manuel Fernández Freijeiro asasinado no ano 1936 no Castelo de San Felipe.

Todos los grupos aprobaron la iniciativa de la Asociación Memoria Histórica y la nieta del alcalde asesinado el 18 de diciembre de hace 73 años leyó la moción en el pleno

La conocida como plaza dos Cabalos, en Cedeira, pasará a llamarse plaza do 18 de Decembro, «en memoria e recordo de todos os asasinados o 18 de decembro de 1936 no castelo de San Felipe, en virtude dunha inxusta sentenza dun Consello de Guerra ilexítimo». La corporación municipal aprobó, de forma unánime, esta iniciativa de la sección local de la Asociación da Memoria Histórica Democrática, abordada en el pleno de la noche del jueves.

El acuerdo incluye la colocación de un panel explicativo y reivindicativo de las personas y valores de los fusilados, con una fotografía del consistorio cedeirés de 1936 y los nombres, los apellidos y la profesión de los 14 asesinados, con un texto que comienza así: «Os militares rebeldes, que se levantaron en armas contra a España democrática en xullo de 1936, condénanvos a morte e execútanvos no castelo de San Felipe por ‘rebelión militar’. Xunta vós, tamén sería asasinado Antonio Ameneiro Brage, veciño de Cabanas. A ignominia da sentenza, que intentaba xustificar o criminal fusilamento de xente de paz, viría acrecentar, se iso fose posible, o horror do delirante fanatismo dos golpistas».

Los vecinos de Cedeira eran Manuel Fernández Freijeiro, militar retirado y alcalde en aquel momento; José Cipriano Durán Fraguela, labrador y segundo teniente de alcalde; José Lago Beceiro, labrador y concejal; Enrique Alonso Teijeiro y Rufino Redondo Senra, maestros; Antonio Castillo Domínguez, veterinario; Miguel Fernández Santos, funcionario de Correos; Isaac Forneiro Varandela, maestro y empleado de banca; Enrique Martínez Teijeiro, conductor de autobús; Francisco Rodríguez N., barbero y músico; Ginés Fernández Rodríguez, estudiante; y Antonio Iglesias Freire y Adolfo Bouzón Teijeiro, marineros.

Teresa Fernández, nieta del entonces regidor, Manuel Fernández Freijeiro, fue la encargada de leer la moción en el pleno de Cedeira, al que acudió acompañada de su padre, Juan Antonio. También asistió Vicente Loureiro, en representación del colectivo Memoria Histórica Democrática, y José Luis Vergara Rey, de la sección local de la organización.

Link: http://www.lavozdegalicia.es

Publicado en Cedeira, Comarcas, Cultura, Fotos de Cedeira, Fotos Galicia, Galicia, Politica, Politica Local | Deixar un comentario